Piet Maris van Jaune Toujours: “Wij zijn een stijl op zijn eigen”

“Als wij optreden in het buitenland denkt het publiek soms dat België op de rand van een burgeroorlog staat”, aldus Jaune Toujourszanger Piet Maris. (Foto Face Event)

We zitten op het terras van de Lakense Brasserie Royale, een café die met de ontelbare ingelijste portretten van Fabiola haar naam alle eer aandoet, en neuriën Ici Bruxelles, wellicht het meest bekende nummer van Jaune Toujours: Bienvenue à Bruxelles, à première vue elle n’est pas très belle, la capitale du suréel, on te donnera le manuel. Als Arno met Putain Putain Putain een 20^ste eeuwse versie van de Brabançonne schreef, dan Jaune Toujours met Ici Bruxelles één voor de 21^ste eeuw. “We zullen in september wel zien hoe relevant dat nog is”, lacht Maris als hij erbij is komen zitten. Maar we zijn niet zinnens om dit interview te laten gijzelen door het communautair gehakketak. Onze eerste vraag is dus heel gewoon:

Jaune Toujours zou genoemd zijn naar een acute aanval van hepatitis. Klopt dat?

Piet Maris. Gedeeltelijk. Voor de oprichting had ik al een aantal andere groepen met Franse namen achter de rug en ik was ook hevig fan van Negresses Vertes. Bovendien zat een schilderende kennis van mij in een gele periode, waardoor iedereen hem ‘de Jaune’ noemde. And last but not least merkte een vriendin toen op: ‘Maar Piet, gij ziet helemaal geel!’ Ik bleek geelzucht te hebben. Vandaar dus Jaune Toujours. Achteraf hebben fans mij op nog iets anders gewezen: geel is de middenste kleur van de Belgische vlag, de kleur die de gemeenschappen bij elkaar houdt. (grijnst) Dat vind ik wel tof.

Voor hokjesdenkers moet Jaune Toujours een nachtmerrie zijn. Hoe zou u de muziek zelf omschrijven?

Piet Maris. Mensen zeggen soms: ‘Dit klinkt als Jaune Toujours’. Dat is natuurlijk het schoonste compliment dat je kan krijgen, al heeft iemand die ons niet kent daar niks aan, natuurlijk. Maar een goede omschrijving? Doe maar een combinatie van rock met wereldmuziek. Of nee, doe maar onze laatst gekregen stempel: kick ass roots. We hebben iets rootsy door ons instrumentarium en door onze groovy manier van spelen en bovendien is onze muziek heel energiek. Ach, al die termen. Het is vooral belangrijk om weten dat wij niet zomaar een hutsekluts zijn van een aantal stijlkes bijeen. Wij switchen niet zomaar efkes van pakweg ska naar reggae en terug: we doen een cross-over waarbij het voor ons heel belangrijk is dat die naturel aanvoelt, niet gekunsteld. Het resultaat is bij ons meer dan de som van de delen: een stijl op zijn eigen.

Kun je niet gewoon zeggen dat Jaune Toujours Brusselse muziek maakt?

Piet Maris. Ja, dat hoor ik geregeld. Het grappige is: de eerst keer associeerde ik dat met oude folklore, aftandse instrumenten en het Brussels dialect. Maar als mensen dat zeggen bedoelen ze dat we het nieuwe Brussel vertegenwoordigen: het kruispunt van stijlen, talen en cultuur. Daar kan ik me volledig achterzetten.

Muziek als metafoor voor een samenleving.

Piet Maris. Absoluut. Muziek ís ook een van de communicatiemiddelen waarmee je snel bruggen slaat. Wat tof is aan Brussel: je hebt heel veel muzikale scenes in alle mogelijke vormen en de meeste staan redelijk open. Er is vooral een gemeenschappelijke mentaliteit die zich uit in heel verschillende stijlen. Vergelijk het met de Braziliaanse zelfverklaarde Mangue-beatscène: die gasten zijn niet onder één stijl of noemer te vangen, het is hen om de openheid van geest en de mix te doen, het is een state of mind.

Als Jaune Toujours Brusselse muziek is, zijn jullie dan ook bekend in pakweg de Marokkaanse of Turkse gemeenschap?

Piet Maris. Niet evident hé... Ik vermoed van niet. (pauzeert) Maar misschien zeg ik dat iets te rap. Onze geluidsman vertelde eens dat hij een Turks meisje met haar auto door Schaarbeek had zien rijden. Had horen rijden, eigenlijk. De boxen daverden en er kwam een lied van Jaune Toujours uit: La Brabançonne des Immigrés. Je kan misschien niet stellen dat we bekend zijn in al die gemeenschappen, maar je zal er toch altijd wel mensen vinden die ons kennen. Ons publiek is sowies enorm heterogeen, hebben we al gemerkt. Maar vaak zitten onze fans toch met een of andere vorm van engagement of gebruiken ze onze muziek net om zich op te laden. We hebben al dikwijls mensen horen zeggen: dit of dat nummer heeft ons echt een hart onder de riem gestoken.

Ik weet dat je tegenwoordig ‘neen’ hoort te zeggen op de vraag of muziek de wereld kan veranderen. En het antwoord ís genuanceerder dan ‘ja’ – ik geloof óók niet België ontstaan is door een opera, dat zijn verhalen voor de boekskes. Maar ik ben er wél zeker van dat mensen inspiratie kunnen halen uit muziek of er steun in vinden. Ik ben er ook zo ene trouwens.

Hoe bent u trouwens zelf in Brussel verzeild geraakt? U komt van Meerbeke of all places.

Piet Maris. Toen ik moest gaan studeren, dacht ik: ik kies de meest saaie plek ever uit. Dat was volgens mij toen Leuven maar dat is een ander verhaal. (lacht luid) Hoe dan ook, ik belandde pas in Brussel na mijn studies, en specifiek na een kleine cafétour met een zigeuner. Ik vond een aantal van die plaatsen waar wij speelden fantastisch. Maar ik voelde ook dat de muziek hier leefde, en niet op een artificiële manier, niet met groepkes die repeteren omdat iedereen dat doet en omdat ze graag op de radio willen gespeeld worden. Neen, muziek is hier op een natuurlijke manier aanwezig. Om de week zie je hier ergens wel Marokkaanse trommelspelers en bazuinspelers aan de deur staan voor een of ander trouwfeest. Zonder daar lyrisch over te willen doen: ik vind dat ongelooflijk. Hier zijn ook nog ontelbare verenigingen en fanfares.

Dat veel Vlamingen een moeizame relatie met Brussel hebben? Dat zal wel. Ik zeg ook niet dat deze stad alleen euforie is, hoor. Na zoveel jaar stel ik nog dagelijks mijn beeld bij. Het is niet evident om in Brussel te wonen, je kan hier niet arriveren en je strandstoel buitenzetten: het vraagt ook inzet, en volharding. Het is geven en nemen. Brussel rommelt soms maar blijft wel boeiend. Ik hou vooral van de openheid en de mentaliteit, die we ook bezingen in Ici Bruxelles. Hier is iedereen buitenstaander. Je bent een Brusselaar omdat je hier woont, point.

Als Ici Bruxelles een moderne versie van de Brabançonne is, dan moet het communautaire gehakketak jullie pijn doen?

Piet Maris. Goh, voor mij zijn die communautaire problemen, om het heel onbeschoft uit te drukken, problemen van mensen met te veel geld en tijd die zich niet hoeven af te vragen hoe ze de volgende dag zullen overleven en rondkomen. Ik zou een communautaire explosie vooral een gemiste kans vinden, een pak gemiste kansen zelfs, een verloren stap in de geschiedenis. Ik snap ook niet waarom er zoveel tijd en energie in wordt gestoken. Wat betekent BHV op wereldschaal?

Als wij optreden in het buitenland denkt het publiek soms dat België op de rand van een burgeroorlog staat. ‘Stel dat we terug naar huis gaan en we blijken geen land meer te hebben’, vragen wij dan soms van op het podium, ‘mogen we dan bij jullie komen wonen?’ Dat vinden ze geweldig. Maar andere voordelen zie ik niet.

Wat is de mafste plaats waar jullie ooit hebben opgetreden?

Piet Maris. Een brug over een Noorse fjord. Het was ontiegelijk vroeg in de morgen en er zaten 200 mensen aan één lange ontbijttafel. We waren daar als Belgische afvaardiging voor een festival voor de European Broadcoast Union. Wij waren daar al ter plaatse, maar onze trompetisten kwamen bij wijze van spreken recht van de nachtbus, hun kleine oogskes verscholen achter hun zonnebril. Maar het was een geweldig optreden. Het straffe was ook dat het daar zo goed klonk, terwijl we semi-akoestisch en butien speelden.

Wat verwachten jullie van ManiFiesta? Correctie: verwachten jullie eigenlijk iets van ManiFiesta?

Piet Maris. Ik verwacht een heel pluralistisch feest. Zeker als ik naar de insteek en de programmatie kijk. Ik hoop dat er een breed publiek opduikt, zodat het geen preek voor eigen kerk wordt. Het toffe aan ManiFiesta is het veelzijdige, zeker in deze tijden. Ik ben trouwens benieuwd in welk land we zullen leven tegen de 25^ste september. Misschien wordt ManiFiesta een grappig curiosium van wat het eigenlijk had kunnen zijn. Nee, ik vind het heel tof van opzet en hoop dat het zijn impact niet mist. We komen met veel sympathie en plezier optreden.

Omdat ManiFiesta toch ook het feest van Solidair is: kan u ons die dag eens geen plezier doen en een Balkanversie van de Internationale spelen? 

Piet Maris. Hmm... (grijnst) Ik heb nogal slechte ervaringen met het spelen van de Internationale. Ooit haalde ik het in mijn kop om tijdens de finale van een rockconcours op 1 mei dat nummer te spelen… op doedelzak. Probleem: ik beheers dat instrument niet, dus ik had mezelf een spoedcursus gegeven op mijn kot. Tot groot jolijt van mijn medestudenten, want het was midden in de blok. Helaas. Door de warmte van de spots boven het podium was het riet van de doedelzak totaal uitgedroogd. Er kwam gewoon geen klank uit! Exit doedelzak. Dus de Internationale in Balkanversie, daar moet ik eens over nadenken...

Alle info over Janue Toujours: www.choux.net en www.myspace.com/jaunetoujours

Alle info over ManiFiesta: http://manifiesta.be